Dokument, który większość osób nazywa „wypowiedzeniem za porozumieniem stron”, w rzeczywistości jest wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Powinien mieć formę pisemną, zawierać datę i miejsce sporządzenia, dane pracownika i pracodawcy, datę zawarcia dotychczasowej umowy o pracę, proponowaną datę zakończenia zatrudnienia oraz podpis pracownika i potwierdzenie zgody pracodawcy. Dzięki temu obie strony mają jasny, wiążący dokument potwierdzający wspólne ustalenia.
Pamiętaj, że potoczne określenie wypowiedzenie za porozumieniem stron to błąd pojęciowy. Wypowiedzenie to jednostronna decyzja, natomiast porozumienie wymaga zgodnej woli obu stron.
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron a wypowiedzenie – różnice
Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron polega na tym, że zarówno pracownik, jak i pracodawca w sposób zgodny ustalają zakończenie współpracy w określonym terminie. Nie jest to wypowiedzenie, lecz dwustronne porozumienie, w którym strony mogą elastycznie ukształtować datę zakończenia zatrudnienia, a często także inne warunki rozstania.
Wypowiedzenie w rozumieniu Kodeksu pracy to coś zupełnie innego – to jednostronne oświadczenie woli. Składa je jedna strona stosunku pracy, a druga nie musi na nie wyrażać zgody. W takim trybie obowiązuje okres wypowiedzenia, a pracownik ma prawo zaskarżyć wypowiedzenie do sądu pracy, jeśli uważa je za niezgodne z prawem lub nieuzasadnione.
Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron jest uregulowane w art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy i wymaga zgodnych oświadczeń obu stron stosunku pracy.
Warto podkreślić, że każda umowa o pracę – na okres próbny, czas określony czy nieokreślony – może zostać rozwiązana na mocy porozumienia stron. Inicjatywa zawarcia porozumienia może wyjść zarówno od pracownika, jak i od pracodawcy.
Jak napisać wniosek o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron?
Osoby szukające w internecie odpowiedzi na pytanie „jak napisać wypowiedzenie o pracę za porozumieniem stron”, w rzeczywistości chcą przygotować wniosek (propozycję) rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Z prawnego punktu widzenia nie jest to klasyczne wypowiedzenie, tylko oferta zawarcia porozumienia, która wywołuje skutek dopiero wtedy, gdy pracodawca ją zaakceptuje.
Choć Kodeks pracy dopuszcza zawarcie porozumienia także ustnie, dokument związany z rozwiązaniem umowy o pracę powinien zostać sporządzony na piśmie. Chroni to obie strony, porządkuje ustalenia i stanowi dowód na wypadek sporu dotyczącego treści ustalonego porozumienia.
Elementy, które powinny znaleźć się w dokumencie
Wniosek o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron powinien zawierać następujące elementy:
- datę i miejscowość sporządzenia dokumentu,
- dane pracownika,
- dane pracodawcy,
- tytuł dokumentu, np. „Wniosek o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron”,
- informację, jakiej umowy dotyczy wniosek,
- data zawarcia dotychczasowej umowy o pracę,
- jasno sformułowaną propozycję zakończenia stosunku pracy za porozumieniem stron,
- proponowaną datę rozwiązania umowy,
- miejsce na podpis pracownika,
- miejsce na oświadczenie pracodawcy o wyrażeniu lub odmowie zgody wraz z podpisem.
W piśmie można również doprecyzować kwestie związane z rozliczeniem urlopu wypoczynkowego, ewentualnym zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy do dnia rozwiązania umowy czy zwrotem sprzętu służbowego.
Wzór wniosku o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron
Miejscowość, dnia ………………… r.
Imię i nazwisko pracownika
Stanowisko: ………………………………………
Adres: ……………………………………………
Nazwa pracodawcy
Adres siedziby: …………………………………
WNIOSEK O ROZWIĄZANIE UMOWY O PRACĘ NA MOCY POROZUMIENIA STRON
Zwracam się z prośbą o rozwiązanie łączącej nas umowy o pracę zawartej w dniu ………………… r. w ……………………… pomiędzy ……………………………………… (pracownik) a ……………………………………… (pracodawca) na mocy porozumienia stron.
Proponuję, aby rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z dniem ………………… r.
…………………………………………………
(podpis pracownika)
OŚWIADCZENIE PRACODAWCY:
Wyrażam zgodę / Nie wyrażam zgody* na rozwiązanie umowy o pracę na warunkach wskazanych powyżej.
…………………………………………………
(data i podpis osoby reprezentującej pracodawcę)
Do takiego pisma wielu pracowników dodaje tak zwaną klauzulę awaryjną. Jej treść może brzmieć następująco: „W przypadku braku zgody pracodawcy na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, niniejsze pismo proszę traktować jako wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia”. Taki zapis sprawia, że jeśli pracodawca nie zaakceptuje porozumienia, pismo z automatu staje się wypowiedzeniem, a okres wypowiedzenia zaczyna biec od momentu doręczenia dokumentu.
Kiedy można rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron?
Porozumienie stron może zostać zawarte w dowolnym momencie trwania stosunku pracy. Nie ma znaczenia, czy pracownik aktualnie pracuje, przebywa na urlopie wypoczynkowym, rodzicielskim, wychowawczym, czy korzysta ze zwolnienia lekarskiego – o ile obie strony wyrażą zgodę, porozumienie będzie skuteczne.
Istotne jest natomiast, aby w treści porozumienia wskazać konkretną datę ustania stosunku pracy. Strony mogą ustalić zarówno bardzo szybki termin zakończenia współpracy (nawet w dniu podpisania), jak i późniejszą datę, która pozwoli na spokojne przekazanie obowiązków czy zakończenie rozpoczętych projektów.
Porozumienie w praktyce
Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron jest narzędziem, które pozwala zakończyć współpracę w sposób elastyczny i mniej konfliktowy niż klasyczne wypowiedzenie. Dzięki niemu strony mogą:
- pominąć sztywne okresy wypowiedzenia przewidziane w Kodeksie pracy,
- negocjować termin zakończenia umowy, zakres obowiązków do tego dnia oraz ewentualne dodatkowe świadczenia,
- ustalić zasady rozliczenia wynagrodzenia, premii czy ekwiwalentu za urlop.
Jakie są korzyści z rozwiązania umowy za porozumieniem stron?
Dla wielu osób największą zaletą jest możliwość szybkiego i spokojnego zakończenia współpracy, bez konieczności pozostawania w firmie przez pełen okres wypowiedzenia. Pracownik może w krótkim czasie rozpocząć nową pracę, wyjechać za granicę albo zająć się ważnymi sprawami osobistymi, a pracodawca ma szansę uporządkować sytuację kadrową bez zbędnego napięcia.
Porozumienie stron może być korzystne zwłaszcza wtedy, gdy obie strony są zgodne co do potrzeby rozstania i chcą zrobić to w sposób przewidywalny i uzgodniony. W takim trybie łatwiej jest także wynegocjować dodatkowe ustalenia – na przykład zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia do dnia rozwiązania umowy.
Relacje z byłym pracodawcą
Zakończenie współpracy w uzgodnionym trybie często sprzyja utrzymaniu poprawnych relacji zawodowych. Może mieć to znaczenie przy wydawaniu referencji, kontaktach branżowych czy przy ewentualnym powrocie do firmy w przyszłości. Sposób, w jaki dochodzi do rozstania, bywa dostrzegany także przez przyszłych pracodawców, którzy analizując świadectwo pracy, widzą, że umowa została rozwiązana na mocy porozumienia stron, a nie w atmosferze sporu.
Wartość spokojnego zakończenia współpracy może przełożyć się na długofalowe korzyści w karierze zawodowej – zarówno po stronie pracownika, jak i pracodawcy.
Jakie są potencjalne pułapki przy wypowiedzeniu za porozumieniem stron?
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, choć często wygodne, wiąże się z konkretnymi skutkami prawnymi i finansowymi dla pracownika. Przede wszystkim, zawierając porozumienie, pracownik zgadza się na rozstanie – a więc rezygnuje z ochrony, jaką dawałby mu tryb wypowiedzenia z inicjatywy pracodawcy albo rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracodawcy.
Najczęściej pomijaną kwestią jest wpływ porozumienia na prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Gdy stosunek pracy zostaje rozwiązany na mocy porozumienia stron, urząd pracy co do zasady przyznaje zasiłek dopiero po upływie 90 dni od dnia rejestracji jako bezrobotny. Ten 3‑miesięczny okres karencji oznacza, że przez ten czas nie otrzymasz świadczenia, choć jesteś już osobą bezrobotną.
Istnieją jednak sytuacje, w których porozumienie stron nie powoduje karencji. Dzieje się tak, gdy rozwiązanie umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, na przykład z powodu likwidacji stanowiska pracy, zmniejszenia zatrudnienia, upadłości czy likwidacji pracodawcy. Wtedy zasiłek może zostać przyznany od dnia rejestracji. Żeby urząd pracy mógł zastosować korzystniejsze zasady, w treści porozumienia i w świadectwie pracy powinien znaleźć się wyraźny zapis, że umowa została rozwiązana „z przyczyn niedotyczących pracownika”.
Warto też mieć świadomość, że podpisując porozumienie stron, pracownik traci prawo do dni wolnych na poszukiwanie pracy, o których mowa w art. 37 Kodeksu pracy. Te 2 lub 3 dni wolne przysługują wyłącznie przy wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę. W trybie porozumienia stron takie uprawnienie w ogóle nie powstaje.
Kolejną istotną konsekwencją jest ograniczona możliwość odwołania się do sądu pracy. Skoro pracownik sam zgodził się na rozwiązanie umowy w drodze porozumienia, sąd co do zasady nie będzie traktował tej sytuacji jak bezprawnego wypowiedzenia. Ewentualne podważenie porozumienia wymagałoby wykazania szczególnych okoliczności – na przykład złożenia oświadczenia pod wpływem błędu lub groźby.
W praktyce oznacza to, że przed podpisaniem dokumentu warto dokładnie przeanalizować jego treść i skutki. Jeżeli masz wątpliwości co do zapisów porozumienia albo Twojej sytuacji na rynku pracy, konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy może pomóc uniknąć zbędnego ryzyka.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy każdą umowę o pracę można rozwiązać za porozumieniem stron?
Tak, ta forma zakończenia współpracy ma zastosowanie do każdego rodzaju umowy, w tym na okres próbny, czas określony oraz nieokreślony. Inicjatywa może leżeć zarówno po stronie zatrudnionego, jak i zatrudniającego.
Czym różni się rozwiązanie umowy za porozumieniem od standardowego wypowiedzenia?
Porozumienie to wspólna decyzja pracownika i szefa, która pozwala elastycznie wyznaczyć datę odejścia. Z kolei wypowiedzenie to jednostronne oświadczenie, które nie potrzebuje zgody drugiej strony i wiąże się ze sztywnym okresem wypowiedzenia.
Czy porozumienie stron można zawrzeć w trakcie pobytu na urlopie lub L4?
Tak, taki dokument można podpisać w dowolnej chwili trwania stosunku pracy. Nie przeszkadza w tym nieobecność pracownika spowodowana chorobą czy korzystaniem z urlopu wypoczynkowego bądź rodzicielskiego.
Jak odejście za porozumieniem stron wpływa na otrzymanie zasiłku dla bezrobotnych?
Zazwyczaj w takim przypadku środki z urzędu pracy są wypłacane dopiero po 3 miesiącach od rejestracji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy do rozstania dochodzi z powodów leżących po stronie firmy, co musi zostać jasno wskazane w dokumentacji.
Do czego służy klauzula awaryjna we wniosku o porozumienie stron?
Zabezpiecza ona pracownika na wypadek, gdyby pracodawca odrzucił propozycję polubownego rozstania. W takiej sytuacji pismo automatycznie staje się zwykłym wypowiedzeniem umowy z zachowaniem ustawowego okresu.
Czy decydując się na porozumienie stron, otrzymam dni wolne na poszukiwanie nowej pracy?
Nie, prawo do dodatkowych dni wolnych na poszukiwanie nowego zajęcia nie przysługuje przy tym trybie zakończenia współpracy. Taki przywilej kodeksowy pojawia się jedynie wtedy, gdy to pracodawca składa jednostronne wypowiedzenie.